2.5. Leczenie cukrzycy ciążowej

 

Dieta cukrzycowa stanowi podstawę terapii cukrzycy ciążowej. Powinna być ona prawidłowo skonstruowana pod względem jakości i ilości składników. Dzienna racja pokarmowa powinna składać się w 40-50% z węglowodanów (z przewagą złożonych - warzywa, pieczywo, kasze), w 30% z białka (1,3 g/kg masy ciała), w 20-30% z tłuszczów (w równych częściach z nasyconych i wielonienasyconych). Ilość kalorii w diecie zależy od masy ciała, wzrostu, aktywności fizycznej i wieku. Przyjmuje się, że ciężarna powinna zjadać około 35 kcal na kg należnej masy ciała, tj. 1500-2400 kcal. U pacjentek z nadwagą zaleca się stosowanie diety niskokalorycznej (tabela). Pożywienie powinno zabezpieczać prawidłowy przyrost masy ciała, tj. średnio 8-12kg w zależności od wyjściowej masy ciała (od około 7kg dla BMI > 29,0 kg/m² do 20kg dla BMI < 19,8 kg/m²). Dopuszcza się stosowanie bezkalorycznych środków słodzących. Taka dieta zapewnia prawidłowy rozwój płodu, ponadto pozwala na lepszą kontrolę metaboliczną cukrzycy i redukcję dawek insuliny.

 

Zalecana dobowa podaż energii

 

• BMI ( Body Mass Index) kg/m2	Zapotrzebowanie kaloryczne/kg masy ciała
  < 19,8	35-40
  19,8 - 29	30-32
  > 29	24-25

 

 

Pożywienie powinno być rozłożone na 3 posiłki główne i 3 mniejsze, spożywane jako drugie śniadanie, podwieczorek i posiłek przed snem. Szczególnie ważny jest posiłek spożywany między godz. 22.00 a 22.30, zabezpiecza on bowiem ciężarną przed hipoglikemią nocną i głodową ketogenezą. Powinien on zawierać około 25g węglowodanów złożonych. Nie ma też specjalnych, odmiennych od ogólnych, zaleceń co do suplementacji witamin i mikroelementów w ciąży u kobiet z cukrzycą

Wysiłek fizyczny. Drugim ważnym, ale niedocenianym składnikiem terapii cukrzycy ciążowej jest stosowanie wysiłku fizycznego. Wysiłek fizyczny poprawia utylizację glukozy, zmniejsza insulinooporność tkanek i zwiększa ich wrażliwość na insulinę. O ile nie ma przeciwwskazań, ciężarnym zaleca się specjalnie zestawy ćwiczeń gimnastycznych o umiarkowanym nasileniu .

Insulina. U około 10-40% kobiet z cukrzycą ciążową do pełnego wyrównania zaburzeń konieczne jest stosowanie insuliny. W chwili obecnej nie są zalecane doustne środki przeciwcukrzycowe do stosowania w ciąży.

Celem leczenia jest uzyskanie długotrwałej normoglikemii. Do codziennej oceny stężenia glukozy we krwi używa się suchych pasków testowych i glukometrów. Pomiary powinny być wykonywane przynajmniej 4 razy na dobę w cukrzycy ustabilizowanej, częściej w niewyrównanej lub chwiejnej. Ze względu na obserwowane w ciąży zjawisko przyspieszonego głodzenia, u ciężarnych stosujących insulinę powinno się okresowo kontrolować glikemię w nocy, aby nie dopuścić do wystąpienia hipoglikemii. Nadmierne ograniczenie spożywanych posiłków może doprowadzać do ketonurii. W związku z tym zalecana jest okresowa kontrola ketonurii. Jeśli aceton w moczu utrzymuje się mimo podania dodatkowej dawki insuliny w warunkach hiperglikemii, lub spożycia posiłku węglowodanowego w hipoglikemii, konieczne jest podjęcie leczenia w warunkach szpitalnych.

Zapotrzebowanie na insulinę w czasie ciąży ulega zmianie. Terapeutyczne dawki insuliny w cukrzycy ciążowej wahają się od kilku do kilkudziesięciu jednostek na dobę, zawsze dobierane indywidualnie, według poziomów glikemii.

Zapotrzebowanie na insulinę zmniejsza się gwałtownie po porodzie i u większości kobiet z cukrzycą ciążową można ją odstawić.

Docelowe wartości glikemii w ciąży - samokontrola za pomocą glukometrów

 

 

• na czczo	60-90 mg/dl
  przed posiłkiem	60-105 mg/dl
  1 godz. po posiłku	<140 mg/dl
  2 godz. po posilku	<120 mg/dl
  2-4 godz. w nocy	> 60 mg/dl