Nieprawidłowe krwawienia maciczne są jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentek na wizytę u ginekologa. W różnym wieku za krwawienia maciczne mogą odpowiadać różne czynniki. U pacjentek młodszych są to głównie zaburzenia hormonalne czy polipy, a u starszych kobiet trzeba koniecznie wziąć pod uwagę nowotwory dróg rodnych. Pamiętajmy, że przyczyną krwawień mogą okazać się także problemy ogólnoustrojowe pozaginekologiczne, takie jak zaburzenia krzepnięcia krwi.
Mięśniaki macicy – łagodne guzy macicy
Mięśniaki macicy to w 95% łagodne guzy macicy wywodzące się z jej mięśniówki. Klasyfikujemy je jako: podśluzówkowe (rosną w stronę jamy macicy), śródścienne (rozwijające się w obrębie ściany) i podsurowicówkowe (rosnące na zewnętrznej powierzchni macicy, w stronę jamy brzusznej i miednicy). Są to bardzo powszechne zmiany, których obecności pacjentka jest często nieświadoma, bo przez długi okres czasu pozostają bezobjawowe.
To właśnie mięśniaki macicy są główną przyczyną nieprawidłowych krwawień macicznych w wieku około 35-45 lat, bo i w tym wieku najczęściej tworzą się tego typu zmiany, które w aż 90% przypadków są mnogie. Mięśniaki macicy mogą osiągać rozmiar nawet kilkunastu centymetrów. Pacjentki mogą się wówczas skarżyć, oprócz zbyt obfitych, przedłużających się miesiączek, na zaparcia, bóle krzyża, częstomocz i ból podczas stosunków.
Leczenie mięśniaków opiera się na ich usunięciu podczas zabiegu histeroskopii lub laparoskopii, zależnie od ich lokalizacji w macicy. W bardzo zaawansowanych przypadkach, jeśli kobieta zakończyła już swój rozród, rozważa się usunięcie całej macicy.
Nowotwory złośliwe macicy
Gruczolakorak macicy to diagnoza, którą zawsze trzeba wziąć pod uwagę, kiedy do ginekologa zgłasza się pacjentka w wieku pomenopauzalnym z problemem nieprawidłowych krwawień macicznych. Wymienione wyżej przyczyny krwawień takie jak rozrosty endometrium czy obecność polipów są raczej uwarunkowane hormonalnie. Po menopauzie, poziomy hormonów płciowych powinny ustabilizować się na stałym, niskim poziomie, co wiążę się z małą szansą, że za krwawienie są odpowiedzialne u starszych pacjentek właśnie np. polipy.
Do czynników ryzyka wystąpienia raka endometrium należą przede wszystkim: otyłość, długotrwała terapia hormonalna estrogenami bez zrównoważenia gestagenami, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, nierództwo, wczesna pierwsza miesiączka i późna menopauza.
Rokowanie w raku endometrium jest dość dobre, ponieważ nowotwór szybko daje objawy pod postacią krwawienia. Oczywiście warunkiem powodzenia leczenia jest jak najszybsze zgłoszenie się pacjentki do ginekologa i niebagatelizowanie problemu. Leczeniem z wyboru jest usunięcie macicy.
fot. panthermedia
Diagnostyka nieprawidłowych krwawień macicznych
Diagnostyka nieprawidłowych krwawień macicznych rozpoczyna się zebrania dokładnego wywiadu i podstawowego badania ginekologicznego. Lekarz musi dowiedzieć się od jakiego czasu pacjentka boryka się z problemem krwawień, czy dotyczą one krwawień miesiączkowych czy może pojawiają się między miesiączkami (tu należy zróżnicować, czy pacjentka nie ma na myśli fizjologicznych krwawień okołoowulacyjnych, związanych ze spadkiem poziomu estrogenów w połowie cyklu). Trzeba także dokładnie określić (ilość zużywanych podpasek czy tamponów w ciągu doby), co pacjentka ma na myśli, oceniając obfitość krwawień. Czasem bowiem zdarza się, że ilość relacjonowana przez nią jako nadmierna, jest zwykłą, fizjologiczną objętością krwi miesiączkowej. Po zebraniu wywiadu lekarz przystępuje do badania ginekologicznego. Podczas zakładania wziernika ocenia czy w obrębie pochwy i szyjki macicy nie występują żadne uszkodzenia i otarcia, które mogłyby być przyczyną krwawień. Następnie poszukuje ewentualnych polipów szyjkowych czy nadżerek.
Podstawową jednak metodą diagnostyczną nieprawidłowych krwawień macicznych jest badanie ultrasonograficzne. Ocenia się w nim grubość endometrium macicy i poszukuje zmian, takich jak polip czy mięśniaki macicy. Kolejne kroki diagnostyczne są uzależnione od wieku pacjentki. Jeśli w badaniu USG nie udało się zobrazować konkretnej zmiany, która mogłaby być przyczyną krwawień, u młodszych pacjentek wykonuje się badania laboratoryjne poziomów hormonów, bo właśnie zaburzenia hormonalne odpowiadają często za nieprawidłowe krwawienia maciczne. U kobiet w wieku pomenopauzalnym, które zgłaszają się do lekarza z powodu krwawień, ze względu na duże ryzyko, że przyczyną okaże się nowotwór, bezwzględnie wykonuje się „łyżeczkowanie” kanału szyjki i jamy macicy, aby poddać pobrany materiał badaniu histopatologicznemu w poszukiwaniu komórek nowotworowych.
