Nieprawidłowe krwawienia maciczne są jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentek na wizytę u ginekologa. W różnym wieku za krwawienia maciczne mogą odpowiadać różne czynniki. U pacjentek młodszych są to głównie zaburzenia hormonalne czy polipy, a u starszych kobiet trzeba koniecznie wziąć pod uwagę nowotwory dróg rodnych. Pamiętajmy, że przyczyną krwawień mogą okazać się także problemy ogólnoustrojowe pozaginekologiczne, takie jak zaburzenia krzepnięcia krwi.
Czym jest nieprawidłowe krwawienie maciczne?
Nieprawidłowe krwawienia maciczne są także często określane skrótem AUB (z ang. abnormal uterine bleeding) i obejmują grupę zaburzeń miesiączkowania pod postacią ich niewłaściwych częstości lub objętości. Fizjologicznie miesiączka powinna występować co 28+/-5 dni, a ilość traconej w niej krwi powinna wynosić około 50 ml.
Nieprawidłowe krwawienia maciczne mogą być sklasyfikowane jako:
- Hypermenorrhea – zbyt obfite miesiączki (powyżej 100 ml)
- Hypomenorrhea – zbyt skąpe miesiączki (poniżej 30 ml)
- Dysmenorrhea – silne dolegliwości bólowe w okresie okołomiesiączkowym
- Menorrhagia – bardzo obfite, krwotoczne miesiączki
- Metrorrhagia – krwawienia poza terminem miesiączki
- Menometrorrhagia – obfite krwawienia poza terminem miesiączki
Krwawienia maciczne mogą być przewlekłe, jeśli dane zaburzenie trwa przez większość z ostatnich 6 miesięcy lub ostre – nagły epizod ostrego krwawienia.
Zaburzenia hormonalne – najczęstsza przyczyna krwawień u młodych kobiet
Przebieg cyklu miesiączkowego jest całkowicie uwarunkowany hormonalnie. Jakiekolwiek zaburzenia funkcjonowania podwzgórza, przysadki mózgowej czy jajnika mogą powodować istotne zmiany poziomów hormonów i zaburzenia cyklu miesiączkowego, także pod postacią nieprawidłowych krwawień macicznych, głównie krwawień międzymiesiączkowych. Brak równowagi hormonalnej z przewagą estrogenów prowadzi do pogrubienia warstwy błony śluzowej macicy (endometrium) i jego złuszczania pod postacią krwawień.
Warto tu zaznaczyć, że skąpe krwawienia występują u około 15% kobiet w okresie okołoowulacyjnym, co jest spowodowane pęknięciem unaczynionego pęcherzyka Graafa, skąd zostaje uwolniona komórka jajowa. Jest to zjawisko fizjologiczne, którego nie należy mylić z nieprawidłowym krwawieniem macicznym.
fot. panthermedia
Polipy macicy jako przyczyna krwawień macicznych
Polipy macicy to miejscowy rozrosty gruczołów endometrium zlokalizowany w jamie macicy (polip endometrialny) lub jej szyjce (polip szyjkowy). Zmiany są kulistego kształtu o wielkości od kilku milimetrów do kilku centymetrów i mogą być uszypułowane („zwisające”) lub nieuszypułowane. Do ich powstawania przyczyniają się przede wszystkim wysokie poziomy hormonów płciowych – estrogenów, ale także choroby cywilizacyjne, takie jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca.
Ze względu na spore ukrwienie zmiany, zwłaszcza te o większych rozmiarach, są przyczyną nieprawidłowych krwawień macicznych – międzymiesiączkowych lub w terminie miesiączki o nadmiernej obfitości. Polipy zlokalizowane w szyjce macicy mają także tendencję do pokrwawiania po stosunku w skutek naruszenia ich powierzchni.
Współcześnie podstawową metodą leczenia polipów jest ich wycięcie specjalną pętlą elektryczną lub nożyczkami podczas zabiegu histeroskopii, polegającego na wprowadzeniu kamery do jamy macicy przez pochwę i szyjkę macicy. W wybranych przypadkach można rozpocząć leczenie od terapii hormonalnej, która może spowodować złuszczenie się polipa wraz z błoną śluzową macicy, np. podczas miesiączki.
