Tabletki ciągle są unowocześniane, zarówno pod względem składu (nowoczesne rodzaje progestagenów i estrogenu), jak i komfortu stosowania (przejście ze schematu 21+7 do 24+4 i 26+2). Dobrze dobrana tabletka antykoncepcyjna u większości kobiet nie powoduje niekorzystnych działań. Charakteryzuje się nie tylko wysoką skutecznością, ale i bezpieczeństwem stosowania, całkowitą odwracalnością (po zaprzestaniu stosowania antykoncepcji szybko wraca płodność), a także wysokim stopniem akceptacji. Pomimo tego lekarz ginekolog jest nieodzownym partnerem kobiety najpierw w kwalifikacji a później w okresowej kontroli stosowania każdej hormonalnej antykoncepcji. Wszystkie hormonalne metody antykoncepcji opierają się na przyjmowaniu leków (na receptę) a te mogą wywoływać działania niepożądane.

Hormony do zadań specjalnych

Podane w tabletce doustnie hormony powodują zahamowanie owulacji, tym samym regulując zaburzenia cyklu miesiączkowego. U kobiet obficie miesiączkujących zmniejszają obfitość krwawienia. Podczas stosowania nowoczesnych pigułek krwawienie jest krótkie i mało obfite, co - według najnowszych badań naukowych - jest korzystne dla kobiecego organizmu.
Pełna równowaga hormonalna (każda pigułka zawiera zarówno estrogen jak i gestagen) jest związana ze zmniejszeniem częstotliwości występowania raka trzonu macicy wśród kobiet stosujących doustną hormonalną antykoncepcję. Brak owulacji, towarzyszący przyjmowaniu pigułki, znosi tak dokuczliwy ból owulacyjny i - co bardzo ważne - zmniejsza również częstość występowania raka jajnika. Regulacja poziomu hormonów oznacza także radykalne zmniejszenie objawów PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego), a także rzadsze występowanie zmian o charakterze włókniaków, torbieli piersi czy torbieli czynnościowych jajników. Hormonalna antykoncepcja doustna jest szeroko stosowana w leczeniu torbieli czynnościowych jajników. Stosujące ją pacjentki obserwują też poprawę wyglądu skóry i włosów, związaną z lepszą gospodarką hormonami, zwłaszcza androgenami.

To nie koniec zalet hormonów - najnowsze badania stwierdzają korzystny wpływ tabletek antykoncepcyjnych na zmniejszenie częstości występowania endometriozy i mięśniaków macicy.
Jak widać, antykoncepcja już dawno przestała być jedynym zadaniem tabletek hormonalnych. Nowoczesne preparaty łączą możliwość świadomego planowania macierzyństwa z korzystnym działaniem na inne sfery życia i funkcjonowanie organizmu kobiety.

Raz na jakiś czas

Antykoncepcja hormonalna pozostaje więc jednym z największych odkryć medycyny, ale coraz częściej tradycyjne pigułki wypierane są przez długoterminowe metody antykoncepcji. Szybsze tempo życia, poszukiwanie wygody i komfortu sprawiają, że coraz więcej kobiet sięga po rozwiązania, w których hormony – przy wszystkich ich wyżej opisanych zaletach – są aplikowane raz na jakiś czas – raz na kilka miesięcy (zastrzyk) lub raz na kilka lat (system wewnątrzmaciczny lub implant podskórny). Taka forma podania radykalnie zmniejsza ryzyko błędu związanego z nieregularnym lub nieprawidłowym stosowaniem tabletek.

Ponadto, w długoterminowych rozwiązaniach antykoncepcyjnych stosuje się jeden rodzaj hormonu zamiast dwu i do tego w ultraniskiej dawce, co poprawia bezpieczeństwo, radykalnie zmniejszając ilość objawów niepożądanych.

fot. panthermedia

Dopasowana do etapu życia

Atutem antykoncepcji długoterminowej jest także to, że może być ona stosowana zarówno nieródki jak i wieloródki oraz w okresie karmienia piersią.
Długoterminowa antykoncepcja hormonalna, podobnie jak pigułki, musi być dobrana ma miarę, uwzględniając oczekiwania i potrzeby kobiety. Badania kwalifikujące do tej formy antykoncepcji, jak i podstawowe przeciwwskazania dotyczące stosowania, są zbliżone dla wszystkich metod hormonalnych ( pigułka / pierścień / plaster / zastrzyk / system / implant).

Na trzy miesiące...

Od wielu lat w antykoncepcji stosowane są zastrzyki domięśniowe z progestagenem w formie depot - o przedłużonym działaniu. Antykoncepcja w formie iniekcji daje możliwość podania w dowolnym momencie połogu, także podczas karmienia piersią. Czas działania jednej dawki leku to 3 miesiące. Kolejne zastrzyki podaje się więc w 3 miesięcznych odstępach. Zastosowany tu progestagen wpływa na oś podwzgórze-przysadka jajnik, czyli ma tzw. centralne działanie hormonalne, prowadząc do zahamowania jajeczkowania.
Preparat nie zawiera estrogenów; brak więc jest również działań niepożądanych związanych z ich stosowaniem. Ze względu na długi okres uwalniania leku do krwi, ewentualne działania (zarówno pożądane jak i niepożądane) progestagenu mogą trwać aż do upłynięcia 3 miesięcy od podania…albo na lata.