Zazwyczaj za podstawowe zadanie macicy uznaje się jej rolę w rozrodzie – w końcu to właśnie w niej rozwija się przez dziewięć miesięcy ciąży płód. Coraz więcej jednak uczonych jest zdania, że tak naprawdę „nie doceniamy” tego żeńskiego narządu rozrodczego i może on mieć zdecydowanie więcej funkcji, niż tylko obecnie przypuszczamy. W ostatnim czasie m.in. specjaliści z Arizona State University w Tempe przekonywali, że macica ma znaczący związek z… kobiecą pamięcią.
W przeszłości pojawiały się doniesienia dotyczące tego, że kobiety, które przed wystąpieniem u nich menopauzy przebyły zabieg histerektomii (czyli usunięcia macicy), mają zwiększone ryzyko wystąpienia otępienia. Niewiele jednak było wiadomo na temat tego, dlaczego takowe zagrożenie miałoby u nich być nasilone. Przekonać się, jaki miałby być związek między usunięciem macicy a problemami z pamięcią, postanowili Amerykanie ze wspomnianego wyżej ośrodka.
Uczeni swoje badania prowadzili na szczurach. Podzielili oni gryzonie na cztery grupy:
- w pierwszej zwierzętom usuwano tylko jajniki,
- w drugiej szczurom usuwano samą macicę,
- w trzeciej grupie zwierzętom resekowano zarówno macicę, jak i jajniki,
- w ostatniej grupie, stanowiącej grupę kontrolną, przeprowadzono „fałszywe” operacje, gdzie gryzoniom nie usuwano żadnych narządów rozrodczych.
Po upływie sześciu tygodni od zabiegów wszystkie szczury umieszczano w przygotowanym labiryncie – oczekiwano, że gryzonie opanują sposoby na wyjście z niego. Później modyfikowano pewne elementy labiryntu po to, aby sprawdzić, jak funkcjonuje pamięć przestrzenna tych zwierząt.
Szczury z różnych grup miewały rozmaite trudności z pokonaniem labiryntu, okazało się jednak, że największym wyzwaniem było jego pokonanie przez te z nich, które przebyły histerektomię. Poszukiwano przyczyn takich zależności – okazało się m.in., że kiedy porównano poziomy różnych hormonów płciowych w grupie zwierząt po usunięciu macicy i u tych z grupy kontrolnej, stwierdzano wtedy wyjątkowo znaczące różnice w stężeniach tychże substancji pomiędzy wymienionymi badanymi grupami.
Jaki jest ostateczny związek między macicą a pamięcią – tego ostatecznie nadal nie wiadomo. Przeprowadzone przez Amerykanów badania wskazują jednak na to, że narząd ten jak najbardziej może odgrywać rolę nie tylko w procesach związanych z rozrodczością.