Czynniki sprzyjające występowaniu problemów psychicznym w okresie okołomenopauzalnym

Już sama obecność problemów somatycznych sprawia, że pacjentki będące w okresie poprzedzającym menopauzę znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka zaburzeń nastroju. U niektórych kobiet takowe ryzyko jest jednak jeszcze bardziej zwiększone: dotyczy to m.in. tych pacjentek, które w przeszłości cierpiały już na zaburzenia afektywne lub też doświadczyły epizodu depresji poporodowej. Możliwość wystąpienia zaburzeń psychicznych nasilają również zdarzenia, do których doszło jeszcze we wczesnych etapach życia pacjentki – tak jest chociażby w przypadku ofiar gwałtów czy innych nadużyć seksualnych.

Czynnikami sprzyjającymi pojawianiu się problemów psychicznych w okresie okołomenopauzalnym są jednak nie tylko zmiany poziomów hormonów w organizmie. Pod uwagę należy również brać szereg aspektów psychologicznych, które mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie psychiczne pacjentki. Świadomość tego, że w niedługim czasie dojdzie do zaprzestania miesiączkowania, może sprawiać, że pacjentka zatraci poczucie swojej kobiecości (w końcu wystąpienie menopauzy związane jest z tym, że nie będzie ona już mogła zostać matką). Wspominane ryzyko zwiększone jest również w przypadku pacjentek, które nie akceptują procesów starzenia się oraz u kobiet, które doświadczają izolacji społecznej.

Depresja okołomenopauzalna: objawy, które zdecydowanie powinny budzić niepokój

Pacjentka doświadczająca znacznych dolegliwości somatycznych może negować istnienie u siebie innych problemów. Rozdrażnienie czy smutek może ona uznawać za efekty starzenia się, a takowe dolegliwości wcale nimi nie są! Nie jest jednak tak, że każdy epizod obniżonego nastroju czy gorszego samopoczucia psychicznego, występujący u pacjentki w okresie okołomenopauzalnym, powinien stanowić powód do niepokoju. Szczególnie istotne są dolegliwości, które utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie (jest to kryterium czasowe niezbędne do rozpoznania zaburzeń depresyjnych), a mogą nimi być:

• znacznie obniżony nastrój,
• utrata zainteresowań oraz niemożność odczuwania radości z aspektów, które dotychczas pacjentkę cieszyły (tzw. anhedonia),
• poczucie pustki oraz bezsensowności otaczającego świata,
• stałe uczucie zmęczenia,
• zaburzenia apetytu (zarówno jego wzrost, jak i spadek),
• niechęć do opuszczania domu,
• zwiększenie drażliwości.

W skrajnych, najcięższych przypadkach depresja okołomenopauzalna może być związana nawet z myślami czy próbami samobójczymi.

Z zaburzeniami depresyjnymi powiązane są również problemy ze snem. Tutaj zależność jest dwukierunkowa: zaburzenia snu mogą być objawem depresji, ale i mogą ją indukować. W okresie okołomenopauzalnym jedną z dolegliwości pacjentek bywają właśnie problemy ze snem, i one same – szczególnie, jeżeli utrzymują się przez dłuższy czas – mogą być czynnikiem wyzwalającym pojawienie się zaburzeń nastroju.