W artykule przedstawiono to, co każda pacjentka powinna wiedzieć o nietrzymaniu moczu - objawy, podział, podstawowe metody leczenia a także badania które lekarz zaproponuje podczas diagnostyki tego schorzenia.
Spis treści:
- Nietrzymanie moczu – problem nie tylko starszych osób
- Skala klasyfikacji nietrzymania moczu
- Nietrzymanie moczu – przyczyny
- Nietrzymanie moczu – diagnostyka
- Nietrzymanie moczu – leczenie
Szacuje się, że co dziesiąta kobieta, po 45 roku życia boryka się z ogromnymi problemami związanymi z coraz częściej spotykanym schorzeniem, jakim jest nietrzymanie moczu, czyli bezwiednym oddawaniem go w różnych sytuacjach. Problemy te to nie tylko problemy natury fizycznej, ale w dużej mierze psychicznej. Najczęściej, kobiety nie traktują tej przypadłości jako schorzenia i nie zdają sobie sprawy z tego, że jest to pewnego rodzaju choroba, a co najważniejsze, w pełni wyleczalna. Wprawdzie nie jest ona śmiertelna jednakże potrafi bardzo skutecznie uprzykrzyć życie. Przypadłość ta występuje niezależna od wieku kobiety.
Nietrzymanie moczu – problem nie tylko starszych osób
Faktem jest, że nietrzymanie moczu najczęściej dotyczy kobiet starszych, ale również młodsze kobiety cierpią z tego powodu. Trzeba jednak przyznać, że wiek nie jest tu bez znaczenia, bowiem wraz z wiekiem prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby znacznie się zwiększa. Starsze pokolenie kobiet, uznaje nietrzymanie moczu uznaje za rzecz normalną w podeszłym wieku, przechodząc nad tym do porządku dziennego. Uważają one, że jest to wynik naturalnego starzenia się organizmu.
Niewątpliwie bezwiedne oddawanie moczu jest bardzo uciążliwe dla każdej kobiety bez względu na to, w jakim jest wieku. Jednakże dla kobiet młodych, przeważnie czynnych zawodowo i aktywnych towarzysko, stanowi niejednokrotnie poważny problem. Dolegliwość ta wpływa w znacznym stopniu na psychikę kobiety. Częste wizyty w toalecie stają się dla niej bardzo krępujące, podobnie jak towarzyszący niekiedy nieprzyjemny zapach związany z rozkładem moczu. Czuje ona niesamowity dyskomfort. Bardzo często zdarza się, iż zaczyna się izolować od otoczenia, rzadziej wychodzić z domu i tracić radość życia.
Skala klasyfikacji nietrzymania moczu
W związku z tym, że większość kobiet wstydzi się przyznać do swoich problemów dotyczących nietrzymania moczu i często je ukrywa, trudno jest im pomóc. Trafiają one do lekarza dopiero w momencie, gdy nie potrafią sobie już poradzić z nasilającymi się dolegliwościami. W lżejszej postaci tego schorzenia występuje jedynie nieznaczne nietrzymanie moczu przy wysiłku fizycznym, natomiast w cięższych przypadkach dochodzi nawet do bezwiednego opróżniania pęcherza moczowego nawet w spoczynku. W zależności od ciężkości schorzenia można przyjąć trzystopniową skalę klasyfikacji nietrzymania moczu.
Pierwszy stopień to niewielkie popuszczanie lub całkowite nietrzymanie moczu przy dużym wysiłku, drugi przy nieznacznym wysiłku, trzeci przy najmniejszym wysiłku lub niezależnie od niego. W sytuacjach, gdy do uciekania moczu dochodzi w momencie kichnięcia, kaszlu, śmiechu lub, gdy podnosimy coś ciężkiego mamy do czynienia z tzw. wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Jest to najczęściej spotykana postać tej choroby. Spowodowana jest ona niewydolnością zwieracza cewki moczowej, na którą ma wpływ osłabienie mięśni dna miednicy i prawidłowego napięcia przepony moczowo-płciowej.
Na prawidłowe funkcjonowanie mięśni przepony moczowo-płciowej ma wpływ gospodarka hormonalna kobiety. W szczególności duże znaczenie mają żeńskie hormony płciowe, jakimi są estrogeny. Jak wiadomo wraz z wiekiem poziom tych hormonów w organizmie kobiety zaczyna spadać, a co się z tym wiąże, napięcie mięśni przepony maleje, słabiej one utrzymują pęcherz moczowy i cewkę w rezultacie prowadząc do obniżenia tych narządów i do nietrzymania moczu.
Nietrzymanie moczu – objawy, diagnostyka, leczenie, fot. panthermedia
Nietrzymanie moczu – przyczyny
Nietrzymanie moczu dotyka zarówno mężczyzn jak i kobiet, ale niestety to w większości kobiety cierpią na tę chorobę. Przyczyn występowania nietrzymania moczu u kobiet jest bardzo wiele. Niewątpliwie jedną z przyczyn nietrzymania moczu jest mechaniczne uszkodzenie mięśni przepony moczowo-płciowej. Najczęściej dochodzi do niego w trakcie porodu. Fakt ten jest dowodem na to, że nawet młoda kobieta może mieć problemy z tym schorzeniem. Duży wpływ ma także ilość przebytych przez kobietę porodów siłami natury. Każdy poród bowiem niesie ze sobą ryzyko coraz większego osłabienia mięśni przepony.
Innym rodzajem nietrzymania moczu jest tzw. nietrzymanie moczu z przepełnienia. Spowodowane jest zmniejszoną kurczliwością mięśnia wypieracza czy też atonią pęcherza moczowego, która często towarzyszy takim chorobom jak np. nefropatia cukrzycowa. Również przyjmowanie niektórych leków psychotropowych, uspokajających, nasennych czy moczopędnych może powodować niekontrolowany wyciek moczu.
Nietrzymanie moczu jest objawem bardzo często współistniejącym z innymi chorobami jak np. cukrzyca, chorobach Alzheimera i Parkinsona, stwardnienie rozsiane czy też występuje po różnego rodzaju udarach i operacjach układu moczowo płciowego jak również w wielu innych schorzeniach.
Obecnie istnieje bardzo wiele sposobów na pozbycie się tej przykrej dolegliwości i powrót do normalnego życia. Niestety większość kobiet nie wie o tym. Gdy tylko pojawią się pierwsze objawy nietrzymania moczu, każda kobieta powinna pokonać swój wstyd i jak najszybciej zasięgnąć porady lekarza. Powinna się udać nie tylko do lekarza ginekologa, ale również do takich specjalistów jak urolog czy neurolog. Im wcześniej się zdecyduje na leczenie tym większa szansa na to, że leczenie potrwa krócej i będzie ona mogła szybciej powrócić do normalnego życia.
Nietrzymanie moczu – diagnostyka
Do najczęściej wykonywanych badań, w zależności od potrzeb do postawienia prawidłowej diagnozy, należą prócz typowego badania ginekologicznego badanie krwi i moczu, USG narządu rodnego, badanie urodynamiczne czy radiologiczne. Po przeprowadzeniu tych badań lekarz określi przyczynę oraz stopień zaawansowania choroby podejmując odpowiednie leczenie.
W zależności od tego jak dalece posunięta jest choroba lekarz może zalecić leczenie zachowawcze bądź operacyjne. Gdy kobieta podejmie się leczenia w miarę szybko, kiedy jedynym objawem jest nieznaczne popuszczanie moczu, leczenie zachowawcze daje niezmiernie zadowalające rezultaty. Polega ono na stosowaniu odpowiednich ćwiczeń mających na celu wzmocnienie mięśni dna miednicy, a w szczególności mięśni przepony moczowo płciowej.
Do najczęściej stosowanych ćwiczeń należą tzw. ćwiczenia Kegla (ćwiczenie mięśni zwieraczy polegające na zatrzymywaniu strumienia moczu w trakcie jego oddawania i oddawaniu go bardzo małymi partiami) czy myofeedback (ćwiczenia pod kontrolą specjalistycznej aparatury). Czasami stosuje się także elektrostymulację mięśni dna miednicy.
W niektórych przypadkach leczenie zachowawcze wspomagane jest leczeniem farmakologicznym jak np. leczenie hormonalne czy też podawanie leków zwiększających napięcie pęcherza.
Nietrzymanie moczu – leczenie
W części przypadków leczenie zachowawcze nie daje zadowalających rezultatów i koniecznością staje się leczenie operacyjne. Dotyczy to przede wszystkim kobiet, które nie potrafią już zapanować nad swoim pęcherzem i bezwiednie oddają mocz w dużej ilości. Zabieg operacyjny można przeprowadzić metodą tradycyjną polegającą na otwarciu brzucha i podciągnięciu narządów układu moczowego, bądź też metodą laparoskopową. Metoda operacyjna jest dobierana indywidualnie do każdego chorego i zależy ona od rodzaju schorzenia jak i od jego zaawansowania. W ostatnich latach coraz popularniejsze są zabiegi taśmowe, takie jak TVT czy IVS. Polegają one na zakładaniu specjalnej taśmy podtrzymującej. Są to metody o niewielkiej inwazyjności i komfortowe dla pacjentek, gdyż nie wymagają długiego pobytu w szpitalu i dają wysoki odsetek wyleczeń.
Nietrzymanie moczu jest schorzeniem, którego leczenie wymaga długiego czasu. Dlatego tak ważną rzeczą jest, by kobiety zgłaszały się do lekarza jak najwcześniej.