Transmisją wertykalną nazywamy zarażenia dziecka wirusem HIV przez matkę. Na szczęście istnieją sposoby dzięki którym można go uniknąć.
Do zakażenia wirusem HIV może dojść zarówno przed narodzinami, jak i w trakcie oraz już po urodzeniu dziecka. Dokładnie nie zbadano w jaki sposób wirus może być przekazywany w fazie życia płodowego. Możliwą przyczyną może być mikrotransfuzja zarażonej krwi od matki do dziecka podczas skurczy macicy lub narażenie na zetknięcie z wydzielinami i krwią matki podczas porodu.
Ryzyko zarażenia jest proporcjonalne do stopnia skoncetrowania wirusa w plazmie komórek matki. Teoretycznie ryzyko zakażenia może zostać zmniejszone przez wykonanie cesarskiego cięcia przed naturalnym rozpoczęciem porodu. Dotychczas zebrane dane nie dają jasnej odpowiedzi ani nie wyjaśniają dokładnych przyczyn, ale statystyki pokazują, że zaplanowane cesarskie cięcia wiążą się ze zmniejszoną ilością przypadków transmisji wertykalnej. Może się to wydawać paradoksalne, ponieważ jak powszechnie wiadomo, wirus przenosi się za pośrednictwem krwi, a użycie skalpela oznacza zetknięcie z nią, jednak przeprowadzenie podobnego zabiegu przy zachowaniu wyjątkowych środków ostrożności okazuje się mimo wszystko skuteczniejsze w zapobieganiu transmisji wertykalnej niż konwencjonalny poród.
Zaplanowane cesarskie cięcie jest szczególnie polecane tym kobietom, u których zagęszczenie wirusa jest większe niż 1000/mm, niezależnie od tego czy są w trakcie antyretrowirusowej terapii czy też nie.
Do zakażenia może dojść także w trakcie karmienia piersią, ponieważ nowo narodzone dziecko nie ma odpowiednio rozwiniętych ścian wewnętrznych przewodu pokarmowego, który uniemożliwiłby przeniknięcie wirusa do krwi. Dlatego też zaleca się, aby kobiety zarażone wirusem karmiły dziecko butelką.
fot. pantherstock
Istnieją również leki, które pozwalają ochronić dziecko i zmniejszyć ryzyko zagrożenia, ale temu zagadnieniu zostanie poświęcony oddzielny artykuł. Warto jednak pamiętać i wyraźnie zaznaczyć, że zarażona kobieta ma szansę urodzić i wychować zdrowe dziecko przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności.
Decyzja o sposobie urodzenia dziecka jest indywidualna dla każdej kobiety i powinna być dedykowana nie tylko względami medycznymi, ale także uwzględniać personalne przekonania.