O czopie śluzowym słyszała każda ciężarna – jego odejście zwiastuje przygotowanie organizmu do porodu. Jak wygląda czop śluzowy? Kiedy jego zbyt wczesne odejście może być niebezpieczne dla zdrowia i życia?
Spis treści:
- Czop śluzowy – jak wygląda?
- Czop śluzowy – odejście
- Czop śluzowy – w ciąży
- Czop śluzowy – bez krwi
- Czop śluzowy – z krwią
- Czop śluzowy – brązowy
Czop śluzowy – jak wygląda?
Czop śluzowy to zbity, galaretowaty śluz o znacznie gęstszej konsystencji niż normalny śluz znajdujący się w drogach rodnych. Czop śluzowy odgrywa bardzo istotną rolę – zaczyna wytwarzać się tuż po zapłodnieniu, zamykając ujście szyjki macicy i stanowi niejako jej zabezpieczenie dla drobnoustrojów, które mogłyby dostać się do macicy i stanowić zagrożenie dla rozwijającego się płodu. Czop śluzowy, poza gęstą i zbitą strukturą, charakteryzuje się białawym zabarwieniem, które u niektórych kobiet może przechodzić w kolor kremowy lub lekko żółty. Czop śluzowy może przybierać różne odcienie w zależności od momentu, w jakim odejdzie – może przybrać kolor brązowy, czerwony, lekko różowy, a charakterystyczna barwa mówi wiele o stanie rozwarcia szyjki macicy i jej przygotowaniu do porodu. Jeśli czop śluzowy charakteryzuje się dziwnym zapachem i niepokojącym, np. zielonkawym zabarwieniem, jest to groźny sygnał świadczący o możliwej infekcji, którego nie wolno bagatelizować i należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Czop śluzowy – odejście
Czop śluzowy odchodzi krótko przed porodem – nie da się jednak dokładnie wskazać, kiedy powinien odejść i ile czasu po jego odejściu pozostało do akcji porodowej. Jest to sprawa indywidualna. U wielu kobiet czop śluzowy odchodzi stopniowo – partiami – a jego odchodzenie związane jest ze stopniowym zmiękczaniem szyjki macicy i jej skracaniem. Od odejścia czopu śluzowego do akcji porodowej może upłynąć… nawet kilka tygodni, zwłaszcza jeśli czop odchodzi we fragmentach. Jeśli czop śluzowy, który zaczyna odchodzić, ma białą lub kremową barwę, ewentualnie jest tylko lekko podbiegnięty krwią, pacjentka jest w późnej ciąży (po 36.-37. tygodniu) i nie obserwuje u siebie żadnych niepokojących objawów, jak np. skurcze świadczące o rozpoczynającej się akcji porodowej, nie ma powodu do paniki. Wiele kobiet nie zauważa odejścia czopu śluzowego – ma to związek z częściowym i stopniowym odpadaniem czopa, związanym z pracą szyjki macicy, która przygotowuje się do akcji porodowej. Po odejściu czopu śluzowego szyjka macicy zaczyna się intensywnie skracać i rozszerzać, dzięki czemu staje się bardziej elastyczna. Ma to ogromne znaczenie w czasie akcji porodowej. Co ważne, wiele kobiet, które urodziły, wspomina, że czop śluzowy odszedł im dopiero na sali porodowej. Inne wspominają, że od momentu zauważenia fragmentów czopu śluzowego do chwili akcji porodowej upłynęły nawet dwa tygodnie. Jeśli pacjentka zauważy u siebie odchodzenie czopu śluzowego, ważne jest, żeby się nie przemęczała i powstrzymała od aktywności seksualnej, ponieważ utrata bariery ochronnej dla płodu może skutkować infekcją bakteryjną, która przekazana drogą płciową może z kolei okazać się niebezpieczna.
Czop śluzowy – w ciąży
Czop śluzowy w ciąży to naturalnie występujące zjawisko – jego pojawienie się związane jest z zamknięciem ujścia szyjki macicy i ochrony rozwijającego się płodu przed drobnoustrojami. Przedwczesne odejście czopu śluzowego, tj. przed 36. tygodniem ciąży, powinno zaniepokoić ciężarną i zmobilizować do jak najszybszego udania się do szpitala. Zbyt wczesne odejście bariery ochronnej, jaką jest czop śluzowy, może być niebezpieczne dla rozwijającego się dziecka. Samo odejście czopu śluzowego nie jest przesłanką do kontroli u lekarza ginekologa. Jeśli jednak ciężarna po zaobserwowaniu odejścia czopu śluzowego poczuje skurcze, powinna zgłosić się do lekarza. Dodatkowo jeśli pacjentka jest wieloródką, która w przeszłości urodziła przedwcześnie, odejście czopu śluzowego jest również wskazaniem do kontaktu z lekarzem, zwłaszcza jeśli czop jest podbiegnięty krwią lub odpadł przed 36. tygodniem ciąży.
Czop śluzowy, fot. panthermedia
Czop śluzowy – bez krwi
Czop śluzowy, który opisywany jest przez większość ciężarnych, wygląda jak gęsta, bezwonna, biaława lub lekko żółto zabarwiona wydzielina, wydobywająca się z dróg rodnych. W literaturze określany jest jako tzw. śluz gestagenny, czyli mętny, nieciągnący się i bardzo lepki. Nie sposób jej pomylić z naturalnie występującym w pochwie śluzem – czop jest zdecydowanie gęstszy i ma bardziej zbitą strukturę.
Czop śluzowy – z krwią
Odchodzący czop śluzowy może być niekiedy lekko zaróżowiony – nie jest to powód do niepokoju, ponieważ silnie ukrwiona szyjka macicy w procesie jej skracania może uszkodzić się, co będzie skutkowało delikatnie różowym zabarwieniem czopu. W sytuacji gdy czop śluzowy jest intensywnie czerwony, podbiegnięty krwią – należy skontaktować się z lekarzem ginekologiem. Co istotne, jeśli pacjentka zaobserwuje u siebie krwisty czop śluzowy przed 36. tygodniem ciąży, powinna niezwłocznie zgłosić się do lekarza – może to być sygnał o zagrożeniu dla dziecka. Zabarwiony krwią czop śluzowy może być sygnałem pojawienia się łożyska przodującego lub przedwczesnego odklejania się łożyska, co jest niebezpieczne dla zdrowia i życia zarówno ciężarnej, jak i dziecka.
Czop śluzowy – brązowy
Brązowe zabarwienie czopu śluzowego nie powinno niepokoić, jeśli czop o takim zabarwieniu pojawia się pod koniec ciąży. Brązowe zabarwienie to efekt, jaki daje krew pochodząca z pękniętych naczynek krwionośnych skracającej się szyjki macicy. Brązowe zabarwienie krwi świadczy o tym, że do pęknięcia naczynek doszło jakiś czas temu, a krew zdążyła się utlenić, zmieniając barwę z czerwonej na brązową.
Bezwzględnym wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza po odejściu czopu śluzowego są sytuacje, w których ciężarna zaobserwuje u siebie niepokojące objawy, opisane wyżej.