Cięcia cesarskie coraz częstsze - co ma na to wpływ?

Liczba wykonywanych cięć cesarskich z roku na rok wzrasta. Na zwiększający się odsetek cięć cesarskich ma wpływ wiele czynników. Fakt, iż coraz doskonalsze metody monitorowania płodu w czasie ciąży i porodu, pozwala na wczesne wykrycie nawet najmniejszych nieprawidłowości wskazujących na to, iż z płodem lub matką dzieje się coś niedobrego. Dzięki takim metodom nadzoru ciąży i porodu możliwa jest szybka interwencja w postaci cięcia cesarskiego, pozwalająca zminimalizować i zapobiec wielu następstwom zaistniałych nieprawidłowości.

Cięcie nagłe a planowe

Obecnie w szpitalach przeprowadza się cięcia cesarskie w trybie nagłym bądź planowym. Nagłe cięcia cesarskie wykonuje się wtedy, gdy w czasie ciąży lub porodu dojdzie do jakichkolwiek powikłań zmuszających do natychmiastowego ukończenia ciąży. Nieprawidłowości te mogą wystąpić zarówno ze strony matki, płodu jak i ze strony np. łożyska czy pępowiny. Najczęstszą przyczyną wykonania cięcia w trybie nagłym jest tzw. zagrażająca zamartwica wewnątrzmaciczna płodu. Pierwszymi objawami takiego zagrożenia jest nieprawidłowa akcja serca płodu. Gdy tętno dziecka jest coraz wolniejsze świadczy to o tym, że do płodu nie dochodzi odpowiednia ilość tlenu. Może być to spowodowane np. okręceniem pępowiny, różnego rodzaju wadami pępowiny, nieprawidłowym wstawianiem się główki w kanał rodny, starzeniem się łożyska i nieprawidłowym przepływem tlenu przez nie jak również wieloma innymi czynnikami. Taką sytuację może również wywołać zła technika oddychania przez matkę w czasie porodu. Coraz lepsze i dokładniejsze metody monitorowania akcji serca płodu pozwalają na szybkie wykrycie takiego zagrożenia i podjęcie decyzji o natychmiastowym rozwiązaniu ciąży przez cięcie cesarskie. Brak postępu porodu i przedłużający się drugi okres porodu również stanowią wskazanie do nagłego cięcia cesarskiego. Taki stan rzeczy może być wynikiem nieprawidłowego przechodzenia główki przez kanał rodny lub też dysproporcji pomiędzy główką płodu a miednicą matki. Kolejnymi bardzo ważnymi wskazaniami do cięcia cesarskiego w trybie nagłym są różnego rodzaju krwotoki, wypadnięcie pępowiny, wzrost podstawowych parametrów życiowych matki mogących świadczyć o rozpoczynającej się infekcji wewnątrzmacicznej lub też znaczne podniesienie ciśnienia krwi u matki, które może doprowadzić do przedwczesnego odklejenia się łożyska i w rezultacie do obumarcia płodu.

Jeżeli mówimy o planowym cięciu cesarskim, oznacza to, iż już w czasie trwania ciąży zapadła decyzja o takim rozwiązaniu ponieważ przeciwwskazane jest rozwiązanie ciąży w sposób naturalny. W takich przypadkach, podczas rutynowych badań kontrolnych z reguły lekarz informuje pacjentkę o wskazaniach do cięcia cesarskiego i o zagrożeniach, jakie mogą zaistnieć, w jej przypadku, w trakcie porodu siłami natury. Planowe cięcie cesarskie jest metodą z wyboru. Wybiera się metodę, która daje mniejsze zagrożenie zarówno dla matki jak i dla dziecka. Wskazaniem do planowego cięcia cesarskiego jest na przykład nieprawidłowa budowa miednicy kostnej matki. W czasie porodu siłami natury może wtedy dojść do dysproporcji pomiędzy główką płodu a miednicą matki, czyli do niewspółmierności porodowej tzn. płód będzie zbyt duży by przejść bezpiecznie przez kanał rodny. Obecnie uznaje się, iż masa dziecka przekraczająca 4000 g może już stanowić wskazanie do cięcia cesarskiego.

Innymi wskazaniami do planowanego cięcia cesarskiego są choroby matki (nadciśnienie tętnicze, poważna wada wzroku, wady serca), jak również wskazania położnicze (łożysko przodujące, nieprawidłowe położenie płodu, porody wielopłodowe). Obecnie coraz częstszym wskazaniem do cięcia jest położenie miednicowe płodu u pierwiastki, czyli kobiety rodzącej swoje pierwsze dziecko. Stan po leczeniu niepłodności oraz ciąże po przebytym zapłodnieniu pozaustrojowym są również bardzo istotnym wskazaniem do cięcia. Ma ono w tym przypadku na celu zminimalizowanie zagrożenia dla tak upragnionego i wyczekiwanego przez rodziców dziecka. Warto również nadmienić, iż coraz częściej uwzględnianym wskazaniem do cięcia cesarskiego jest wiek ciężarnej (szczególnie dotyczy to kobiet rodzących po raz pierwszy po 35 roku życia) jak również życzenie pacjentki obawiającej się o bezpieczeństwo swoje i dziecka.

Wskazań do cięcia cesarskiego istnieje bardzo wiele i nie sposób w kilku słowach omówić wszystkie z nich. Przy obecnym postępie w medycynie, coraz lepszych technikach operacyjnych jak również coraz lepszych i bezpieczniejszych metodach znieczulenia można uznać, iż operacja obciążona jest minimalnym ryzykiem oraz jest ona ogólnie dostępna. W dzisiejszych czasach cięcia cesarskie wykonuje się w każdym szpitalu położniczym.