Doustne środki antykoncepcyjne są najskuteczniejszym sposobem zapobiegania ciąży, jaki można obecnie zaproponować młodym kobietom. Metoda ta jest w pełni odwracalna i nadaje się dla większości kobiet w wieku rozrodczym. Doustna antykoncepcja hormonalna polega na cyklicznym podawaniu złożonych preparatów zawierających hormony. Stosowana na świecie od ponad 40 lat, stała się jedną z najpopularniejszych metod planowania rodziny. Obecnie dostępnych jest kilkadziesiąt doustnych preparatów antykoncepcyjnych.

Obecnie na całym świecie istnieje tendencja do zmniejszania dawki hormonów zawartych w tych preparatach. Ma to na celu wyeliminowanie objawów ubocznych takich jak nudności, bóle sutków, bóle głowy, przyrost masy ciała, z powodu, których 27% kobiet przerywa stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Zmniejszenie dawki zawartych hormonów jest również korzystne  dla stanu naczyń krwionośnych pacjentki stosującej doustne środki antykoncepcyjne. Badania potwierdziły, że obniżenie dawek pozostaje bez wpływu na skuteczność działania, wiąże się natomiast z rzadszym występowaniem działań ubocznych, lepszą tolerancją oraz z zachowaniem wszystkich, nieantykoncepcyjnych działań korzystnych, wynikających z przyjmowania tabletek.

Mechanizmy działania doustnych środków antykoncepcyjnych

Działanie antykoncepcyjne preparatów hormonalnych jest wielokierunkowe. Mają one wpływ na następujące procesy związane z zapłodnieniem: przemieszczanie się komórki jajowej, mają działanie hamujące na układy regulacyjne ustroju kobiety, istotą działania doustnych środków antykoncepcyjnych jest blokowanie owulacji, zmniejsza się również wytwarzanie hormonów jajnikowych, a przemiana błony śluzowej macicy prowadzi do odwracalnego jej zaniku, dodatkowe mechanizmy antykoncepcyjne to wzrost gęstości śluzu szyjkowego, co utrudnia penetrację plemników, utrudnianiu poruszania się rzęsek, w które wyposażony jest nabłonek wyścielający ścianki jajowodów i zmniejszeniu się kurczliwości jajowodów.